Tekstredactie – vragen en antwoorden

Wat is tekstredactie?

Eenvoudig gezegd: het verbeteren van teksten. Daarbij let je vanzelfsprekend op zaken als spelling-, taal- en stijlfouten, juist gebruik van terminologie en (vak)jargon. Maar waar het vooral om gaat is dat er een helder en goed leesbaar verhaal ontstaat dat inhoudelijk klopt, consistent in elkaar zit, niet teveel zijpaden bewandelt, is toegespitst op de doelgroep(en) en op begrijpelijke en overtuigende wijze overbrengt wat de opdrachtgever wil communiceren.

Wat is de toegevoegde waarde van tekstredactie?

Met iedere tekst die een organisatie publiceert presenteert deze zich aan de buitenwereld. Wie de tekst leest (beoogde doelgroeppersonen én anderen) vormt zich aan de hand van de tekst bewust of onbewust een mening. Slechte teksten tasten het imago van de organisatie aan. Goede teksten zijn een krachtig verkoop- en/of PR-instrument. Een organisatie die ondeugdelijke producten en/of diensten levert is op de lange duur ook met de beste teksten niet te redden. Maar wie een goed verhaal heeft, doet er verstandig aan dat ook zo goed mogelijk te vertellen. Een goede copywriter/tekstredacteur kan daarbij helpen.

Dus het gaat bij tekstredactie niet alleen om het verbeteren van taalfouten?

Zeker niet. Als het een klant alleen daarom gaat, verwijs ik naar een corrector. Die is waarschijnlijk wat goedkoper.

Dus tekstredactie is duur?

Nee, dat hoeft helemaal niet. Vaak sturen opdrachtgevers mij korte teksten of opzetjes – bijvoorbeeld artikelen voor een (digitale) nieuwsbrief, webcontent, persberichten, korte wervingsteksten voor jobsites – die ik met wat simpele ingrepen kan verbeteren. Dan praat je in veel gevallen over tientjeswerk.

Is het altijd zo simpel?

Vaak wel. Maar soms is het wat ingewikkelder. Bijvoorbeeld als de aangeleverde tekst inhoudelijk rammelt en er daarom terugkoppeling moet plaatsvinden, als ik zelf content moet halen van de website van de betreffende organisatie en/of (internet)research moet doen, of als het gaat om het communiceren van zaken die gevoelig liggen. Je moet dan als copywriter/tekstredacteur de juiste vragen weten te stellen. Als een auteur is vergeten noodzakelijke context te geven moet je die indien mogelijk op eigen initiatief toevoegen. Je moet ook snappen wat je wél en wat je beslist niet kunt opschrijven. Het helpt als je snel de cultuur van de organisatie weet aan te voelen. Ik heb daar inmiddels wel enige handigheid in ontwikkeld.

Dat kan iedereen wel zeggen

Ik heb meer dan twintig jaar freelance ervaring. Daarnaast heb ik ruim vijf jaar succesvol gewerkt als account manager/creative director bij een in arbeidsmarktcommunicatie gespecialiseerd reclamebureau. In die rol onderhield ik contacten met professionals en (top)management bij bedrijven, instellingen en overheden. Dat ging soms om eenvoudige communicatievraagstukken, en soms om de ontwikkeling van campagnes waarmee tonnen waren gemoeid. Erg leuk. Maar presteren en adviseren in het kader van een tekstopdracht waar ik een uurtje werk aan heb vind ik nét zo leuk.

Wat als we haast hebben?

Aan korte deadlines ben ik gewend en die vormen zelden een probleem. Als het moet kan ik meestal nog dezelfde dag leveren, of de volgende dag als een te redigeren tekst aan het eind van de middag wordt aangeleverd. Ik werk als het zo uitkomt ook ‘s avonds en in het weekend. Daar reken ik uiteraard geen toeslag voor. Dat kan niet meer anno 2011 (vind ik tenminste).

Werk je alleen voor reclamebureaus?

Ik werk voor reclamebureaus, maar ook voor grafische ontwerpbureaus en rechtstreeks voor bedrijven, instellingen en overheden.

Wij zijn een grafisch ontwerpbureau. Voor een van onze klanten verzorgen we de productie van een nieuwsbrief. Kunnen we jou dan inschakelen voor de tekst?

Zeker. Dat kan op verschillende manieren, afhankelijk van wat jullie willen. Vaak komt het neer op: taal- en stijlfouten eruit, een lead maken, de artikelen pakkende titels geven, subkopjes schrijven. Als ik denk dat er inhoudelijk iets mis is met een artikel signaleer ik dat en draag ik mogelijke oplossingen aan.

Als er in zo’n nieuwsbrief ook een interview (bijvoorbeeld met een manager, een klant, een leverancier of een medewerker) moet komen, kun jij dat dan verzorgen?

Geen probleem. Ik wil dan weten waar het interview over moet gaan, bereid me voor op het onderwerp, doe een interview op locatie (kan ook telefonisch of aan de hand van vragen per e-mail), en werk dat vervolgens uit. Voordat er een tekstvoorstel naar de klant gaat stuur ik het altijd eerst ter controle naar de geïnterviewde. Soms maak ik – indien het interview op locatie moet worden gehouden – bovendien een paar foto’s als die nodig zijn en er onvoldoende budget is om apart een fotograaf in te huren. Het schrijven van artikelen op basis van een briefing kan natuurlijk óók.

Krijgen we vooraf een kostenopgave?

Meestal spreek ik voor wat omvangrijker opdrachten, zoals het redigeren van een regelmatig verschijnende nieuwsbrief, een vast bedrag af. Hoeveel tijd ik aan zo’n opdracht besteed is afhankelijk van wat de klant verwacht en van de kwaliteit en omvang van het aangeleverde materiaal. Dat is in het begin even aftasten. Het liefst maak ik bij aanvang een voorlopige, flexibele afspraak over de kosten waar de opdrachtgever en ik goed mee uit de voeten kunnen. Voor het vervolg kunnen we dan een definitief bedrag afspreken. Voor het redigeren van willekeurige teksten kan ik vooraf de kosten (exact of bandbreedte) aangeven zodra ik helder heb wat de klant wil en ik de te redigeren tekst heb gezien.

Hoeveel ervaring heb je eigenlijk, als het gaat om interviewen en tekstredactie?

Enkele voorbeelden (zie ook mijn werkpresentatie):

Cargill Benelux – schrijven van teksten op basis van interviews met CEO Benelux, management en medewerkers, o.m. voor nieuwsbrieven en sociaal jaarverslagen

Centraal Bureau voor de Statistiek – schrijven van teksten op basis van interviews, in het kader van traineewerving

CSM - redactie testimonials ingenieurs en economen, werkzaam bij diverse werkmaatschappijen, in het kader van de werving van jonge academici; schrijven van teksten op basis van interviews en tekstredactie nieuwsbrief overname Leaf Groep

Getronics – schrijven van testimonials op basis van interviews (deels in het Engels) met managers ICT in het kader van personeelswerving

GGD Amsterdam Hygiëne & Preventie – schrijven van teksten op basis van interviews met klanten en redactie overige content nieuwsbrief

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier – redigeren (en schrijven) van teksten in het kader van interne communicatie en publieksvoorlichting

Hogeschool Rotterdam – redigeren (en schrijven) van teksten website docentenwerving

Hotel Okura – interviews en redactie nieuwsbrief

Hotel Pulitzer – interviews en redactie nieuwsbrief

Ingenieursbureau Amsterdam – redactie nieuwsbrief

Koninklijke De Ruijter - eindredactie personeelsmagazine

Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering – redactie nieuwsbrief

Ministerie van Verkeer en Waterstaat – interviews met ambtenaren op managementniveau in het kader van arbeidsmarktcommunicatie(strategie)

Ministerie van Financiën – interviews met ambtenaren op managementniveau in het kader van arbeidsmarktcommunicatie(strategie)

Notariskantoor Van Ligten & Van Ligten – redigeren advertorials